Skip to main content

So khớp khuôn mặt (Face Match - 1:1) - kết quả kiểm định NIST FRTE

Tính năng so khớp khuôn mặt (Face Match - 1:1) của FPT AI eKYC xác định hai hình ảnh khuôn mặt có thuộc về cùng một người hay không. Trong luồng eKYC, hình ảnh thứ nhất được lấy từ chip của Căn cước công dân gắn chip hoặc Thẻ căn cước, hoặc từ ảnh trên bề mặt giấy tờ tùy thân; hình ảnh thứ hai là ảnh chụp trực tiếp của khách hàng.

Thuật toán nhận diện khuôn mặt của FPT Smart Cloud đã được đánh giá độc lập bởi Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST) trong chương trình Face Recognition Technology Evaluation (FRTE) 1:1 Verification.

1. Tóm tắt kết quả​

Kịch bảnFNMR tại FMR 0,01%FNMR tại FMR 0,0001%
Đối chiếu ảnh giấy tờ với ảnh chụp trực tiếp0,191%0,280%
Đối chiếu hai ảnh chân dung0,238%0,350%

Tại mức bảo mật đúng bằng ngưỡng Ngân hàng Nhà nước quy định (FMR 0,01%), tỷ lệ từ chối sai của kịch bản eKYC phổ biến nhất là 0,191% - thấp hơn khoảng 26 lần so với ngưỡng tối đa 5% mà quy định cho phép.

Toàn bộ số liệu trên có thể tự kiểm chứng tại report card công khai của NIST.

2. Hai chỉ số cần hiểu đúng​

Độ chính xác của Face Match không thể biểu diễn bằng một con số duy nhất, mà luôn là một cặp chỉ số đánh đổi lẫn nhau:

  • FNMR (False Non-Match Rate) - tỷ lệ từ chối sai: hai ảnh thuộc cùng một người nhưng hệ thống kết luận "không khớp". Hậu quả nghiệp vụ là khách hàng thật bị yêu cầu chụp lại hoặc bị chuyển sang xét duyệt thủ công.
  • FMR (False Match Rate) - tỷ lệ chấp nhận sai: hai ảnh thuộc hai người khác nhau nhưng hệ thống kết luận "khớp". Hậu quả nghiệp vụ là rủi ro mở tài khoản bằng danh tính của người khác.

Hai chỉ số này phụ thuộc vào ngưỡng (threshold) được cấu hình: siết ngưỡng chặt hơn thì FMR giảm nhưng FNMR tăng, và ngược lại. Vì vậy khi so sánh các giải pháp, cần luôn đọc FNMR gắn với một mức FMR xác định. Một con số "độ chính xác 99,x%" không kèm mức FMR không có giá trị đối chiếu.

3. Cơ sở đánh giá​

3.1. Thông tin định danh thuật toán​

Thông tinChi tiết
Tên developerFCI Vietnam
Tên thuật toánfci_000
Loại đánh giá1:1 Verification
Ngày nộp thuật toán cho NIST01/04/2025

3.2. Vì sao lựa chọn NIST FRTE​

NIST FRTE là chương trình đánh giá công nghệ nhận diện khuôn mặt có uy tín cao nhất hiện nay, với sự tham gia của hơn 400 tổ chức phát triển trên toàn cầu. Chương trình có ba đặc điểm khiến kết quả trở thành bằng chứng khách quan:

  • Tập dữ liệu do NIST nắm giữ độc quyền. Đơn vị cung cấp thuật toán không được tiếp cận dữ liệu thử nghiệm trước khi đánh giá, loại bỏ hoàn toàn khả năng tối ưu theo tập mẫu.
  • Cùng một bộ dữ liệu và cùng một phương pháp đo được áp dụng cho toàn bộ thuật toán tham gia, nên kết quả giữa các nhà cung cấp là so sánh được trực tiếp.
  • Kết quả công khai vĩnh viễn trên website NIST, khách hàng và bộ phận tuân thủ có thể tự tra cứu.

3.3. Quy mô tập dữ liệu​

NIST sử dụng nhiều bộ dữ liệu khác nhau, mỗi bộ đại diện cho một điều kiện chụp thực tế: ảnh hộ chiếu, ảnh hồ sơ hành chính chất lượng cao, ảnh chụp tại cửa khẩu (chất lượng thấp, có góc xoay và điều kiện ánh sáng bất lợi), ảnh chụp tại kiosk sân bay. Dữ liệu bao phủ trên 100 quốc gia và mọi nhóm tuổi.

Đối chiếu quy mô đánh giá với yêu cầu tối thiểu của Ngân hàng Nhà nước:

Tiêu chíYêu cầu Ngân hàng Nhà nướcThực tế NIST FRTE
Số người trong tập mẫuTối thiểu 10.000100.000 - 1.000.000
Số ảnhTối thiểu 10.000100.000 - 1.000.000
Số cặp so sánhKhông quy định100 triệu - 10 tỷ

Quy mô này lớn hơn yêu cầu từ 10 đến 100 lần về số mẫu, và số cặp so sánh đủ lớn để đo được FMR ở mức 0,0001% với ý nghĩa thống kê.

4. Kết quả chi tiết và đối chiếu quy định​

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, giải pháp khớp đúng thông tin sinh trắc học sử dụng khuôn mặt cần đáp ứng đồng thời: FNMR dưới 5%, FMR dưới 0,01%, theo tiêu chuẩn FIDO Biometric Requirement hoặc tương đương, trên tập mẫu tối thiểu 10.000.

Mức FMRKịch bản ảnh giấy tờ vs ảnh chụp trực tiếpKịch bản hai ảnh chân dungĐối chiếu quy định
0,01%FNMR 0,191%FNMR 0,238%Đúng ngưỡng FMR quy định, FNMR dưới 5% - Đạt
0,0001%FNMR 0,280%FNMR 0,350%Khắt khe hơn 100 lần, FNMR vẫn dưới 5% - Đạt

Hai điểm đáng chú ý:

Kết quả ở mức FMR quy định có biên an toàn rất lớn. FNMR 0,191% so với trần 5% là biên khoảng 26 lần. Nghĩa là ngay cả khi điều kiện chụp thực tế kém hơn đáng kể so với tập dữ liệu thử nghiệm, kết quả vẫn còn khoảng cách rộng so với ngưỡng tuân thủ.

Khi siết bảo mật mạnh hơn, chi phí trải nghiệm tăng không đáng kể. Chuyển từ FMR 0,01% xuống 0,0001% - tức giảm tỷ lệ chấp nhận sai đi 100 lần - chỉ làm FNMR tăng từ 0,191% lên 0,280%. Điều này cho phép các tổ chức có khẩu vị rủi ro cao hơn (ví dụ: luồng mở tài khoản giá trị lớn, luồng phê duyệt giao dịch) cấu hình ngưỡng chặt mà không đánh đổi nhiều về tỷ lệ hoàn thành hồ sơ.

NIST FRTE được xem là "tương đương" tiêu chuẩn FIDO Biometric Requirement vì đo đúng cặp chỉ số FNMR tại mức FMR mà quy định đề cập, trên quy mô tập mẫu vượt xa yêu cầu, và do cơ quan tiêu chuẩn quốc gia Hoa Kỳ thực hiện với tính độc lập cao.

5. Ý nghĩa đối với nghiệp vụ​

Tỷ lệ hoàn thành hồ sơ. Với FNMR 0,191%, cứ 1.000 khách hàng thật thực hiện eKYC thì chỉ khoảng 2 người bị từ chối nhầm ở bước so khớp khuôn mặt. Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới tỷ lệ chuyển đổi của luồng mở tài khoản trực tuyến.

Khối lượng xét duyệt thủ công. Mỗi trường hợp từ chối sai thường kéo theo một hồ sơ chuyển sang đội vận hành kiểm tra. FNMR thấp đồng nghĩa chi phí vận hành thấp và thời gian phê duyệt ngắn.

Rủi ro mạo danh. Vận hành ở FMR 0,01% nghĩa là xác suất một người mạo danh vượt qua bước so khớp khuôn mặt là 1 trên 10.000. Với các luồng nhạy cảm hơn, có thể cấu hình xuống 0,0001%, tương đương 1 trên 1 triệu.

Tính nhất quán khi ảnh giấy tờ đã cũ. Kịch bản đối chiếu ảnh giấy tờ với ảnh chụp trực tiếp là kịch bản khó hơn so với đối chiếu hai ảnh chân dung cùng điều kiện, vì ảnh trên giấy tờ thường được chụp từ nhiều năm trước và có chất lượng in ấn hạn chế. Kết quả 0,191% trên chính kịch bản này cho thấy độ chính xác không suy giảm đáng kể với ảnh giấy tờ đã sử dụng nhiều năm.

6. Khuyến nghị về dữ liệu đầu vào​

Kết quả đánh giá của NIST được đo trên nhiều điều kiện chụp khác nhau, trong đó góc xoay đầu (head yaw) là yếu tố ảnh hưởng rõ nhất tới độ chính xác. FNMR tăng dần khi góc xoay tăng, dù vẫn duy trì dưới 1,2% ở mọi góc được thử nghiệm, bao gồm cả ảnh gần như chụp nghiêng hoàn toàn.

Khuyến nghị khi triển khai:

  • Hướng dẫn khách hàng chụp ảnh ở góc gần chính diện, dưới 30 độ - đây là dải cho kết quả tốt nhất và cũng là điều kiện mặc định của SDK do FPT AI cung cấp.
  • Sử dụng cơ chế kiểm tra chất lượng hình ảnh (Quality check) trước khi gọi Face Match để loại sớm các ảnh không đạt chuẩn, thay vì để người dùng nhận kết quả từ chối rồi mới chụp lại. Tính năng này đã được tích hợp trên Mobile SDK do FPT AI cung cấp.
  • Ưu tiên lấy ảnh tham chiếu từ chip NFC thay vì ảnh trên bề mặt giấy tờ khi thiết bị của khách hàng hỗ trợ, vì ảnh trong chip có chất lượng cao hơn ảnh chụp lại từ bề mặt thẻ.

Chi tiết yêu cầu dữ liệu đầu vào được mô tả tại Các tính năng chính của hệ thống FPT AI eKYC và Dữ liệu chuẩn đầu vào.

7. Phạm vi của kiểm định này​

NIST FRTE đánh giá độ chính xác nhận diện khuôn mặt trong điều kiện dữ liệu đầu vào hợp lệ. Chương trình này không đánh giá khả năng phát hiện giả mạo: một thuật toán đạt FNMR rất thấp vẫn có thể bị đánh lừa bởi ảnh in, video phát lại hoặc mặt nạ nếu không có lớp phát hiện giả mạo đi kèm.

Năng lực này thuộc về tính năng kiểm tra thực thể sống và ngăn chặn giả mạo khuôn mặt (Liveness Detection), được kiểm định theo tiêu chuẩn ISO/IEC 30107-3. Xem chi tiết tại Liveness Detection - ISO/IEC 30107-3 Level 1 và Level 2.

8. Tham chiếu​

Tài liệu phân tích chuyên sâu​

Báo cáo NIST còn bao gồm các phân tích bổ sung: độ ổn định của độ chính xác theo khoảng cách thời gian giữa ảnh giấy tờ và ảnh chụp trực tiếp (từ 2 đến 16 năm), hiệu suất theo nhóm nhân khẩu học và theo quốc gia bao gồm dữ liệu Việt Nam, khả năng phân biệt các cặp sinh đôi. Các nội dung này được cung cấp theo yêu cầu - vui lòng liên hệ đội ngũ tư vấn của FPT Smart Cloud.

On this page